پیشتازتک پلاسعلم و دانش

صحبتهای ناامیدکننده یکی از فیزیک‌دانان درباره وجود بیگانگان

فیلم سینمایی سرخ پوست

جهان بی‌نهایت بزرگ است؛ آن‌قدر بزرگ که حتی می‌تواند انواع زیادی از حیات را در خود جا داده باشد. پس اگر این‌طور است، سایر موجودات زنده غیرزمینی‌ها کجا هستند؟

پارادوکس فرمی چیست؟

پارادوکس فرمی به موضوع بحث‌بر‌انگیزی اشاره می‌کند که براساس آن، با وجود میلیارد‌ها ستاره صرفا در کهکشان راه شیری و تعدادی زیادی در خارج از این محدوده، تا‌کنون نشانه‌ای از تمدن‌ها‌ی فرا‌زمینی دیده‌ نشده‌ است. حال، دلیل این موضوع چیست؟ این سؤال بسیار خوبی است که از دهه‌ها پیش شکل گرفته و نسل‌ها‌ی متوالی دانشمندان و متفکران با آن برخورد کرده و به‌دنبال پاسخ آن بوده اند.

نظریه های وجود فرازمینی ها

بعضی بر این باورند که ممکن است موجودات فرا‌زمینی فعالیت بسیار کمی داشته‌ باشند و بعضی دیگر گمان می‌کنند مانعی نامرئی بر سر راه رشد و تکامل آن‌ها وجود‌ دارد یا حتی شاید آن‌ها کاری با ما ندارند.

چرا ما در جهان، تنها به‌نظر می‌رسیم

الکساندر برزین، فیزیک‌دان نظری از دانشگاه پژوهش‌ها‌ی بین‌المللی الکترونیک و تکنولوژی (MIET) روسیه، سال گذشته درباره‌ی اینکه چرا ما در جهان، تنها به‌نظر می‌رسیم، توضیحاتی ارائه داد و آن را اولین و آخرین راه‌حل پارادوکس فرمی نام گذاشت.براساس مقاله‌ی برزین که هنوز دانشمندان دیگر آن را بررسی نکرده‌‌اند، پاسخ این پارادوکس بسیار پیش‌پاافتاده است و به فرضیه‌ها‌ی بحث‌بر‌انگیز نیاز ندارد. بااین‌حال، ممکن است پذیرش آن مشکل باشد؛ چرا که آینده‌ای برای تمدن ما پیش‌بینی می‌کند که از انقراض هم بد‌تر است.

دیدگاه برزین نسبت به پارادوکس فرمی

از دیدگاه برزین، مشکل بسیاری از جواب‌ها‌ی داده‌شده به پارادوکس فرمی این است که آن‌ها تمدن‌ها‌ی فرا‌زمینی را بسیار دقیق و با جزئیات بیان می‌کنند.

برزین می‌گوید:

به جزئیات طبیعی تمدن‌ها‌ی میان‌ستاره‌ای نباید بسیار توجه شود و مهم باشد. آن‌ها می‌توانند سیستم‌ها‌ی زیستی شبیه‌ به ما باشند یا موجوداتی که بر ضد خالقشان انقلاب کرده‌اند یا حتی مغز‌ها‌یی به‌اندازه‌ی یک سیاره؛ درست شبیه آنچه در رمان فلسفی و علمی‌تخیلی Solaris می‌بینیم.

اثبات وجود فرازمینی ها در کیهان

البته با این حد انتظار از تمدن‌ها‌ی فرا‌زمینی، باز‌هم نشانه‌ای از آن‌ها در سراسر کیهان دیده نشده؛ اما به‌گفته‌ی برزین، برای حل پارادوکس فرمی، تنها پارامتری که برای توصیف وجود فرازمینی باید به آن اهمیت دهیم، آستانه‌ای فیزیکی برای مشاهده‌ی وجود این‌گونه تمدن‌ها است.

برزین توضیح می‌دهد:

تنها متغیری که به‌صورت عینی می‌توانیم اندازه‌گیری کنیم، احتمال شناسایی‌پذیرشدن حیات از فضای بیرونی در محدوده‌ی مشخصی از زمین است. اجازه‌ دهید برای سادگی این پارامتر را A بنامیم.

اگر تمدنی فرازمینی به هر طریقی نتواند به حد پارامتر A برسد، چه با توسعه‌ی سفر میان‌ستاره‌ای، چه با ارتباطات رادیویی در فضا یا با روش‌های دیگر، می‌تواند همچنان وجود داشته باشد؛ اما در حل پارادوکس فرمی به ما کمکی نمی‌کند.

 سناریو‌ برزین برای حل پارادوکس فرمی

درحقیقت، سناریو‌ برزین برای حل پارادوکس فرمی، یعنی به‌قول خود او اولین و آخرین راه‌حل این پارادوکس چندان خوشایند به‌نظر نمی‌رسد. فرضیه‌ای که برزین در‌ نظر می‌گیرد، این است: چه اتفاقی می‌افتد اگر اولین تمدنی که به‌ ما می‌رسد و خودش را نشان می‌دهد، برای وسعت تمدنش بخواهد ما را نابود کند؟

برزین توضیح‌ داد:

این فرضیه لزوما بدین‌معنی نیست که تمدن فرا‌زمینی بسیار قدرتمند از قصد و هوشیارانه بخواهد همه‌ی گونه‌ها‌ی دیگر حیات را از بین‌ ببرد؛ بلکه ممکن است اصلا متوجه این کار نباشد. درست مانند زمانی‌که کارگران ساختمانی برای ساخت خانه، تپه‌ی کوچکی را از بین می‌برند که زیستگاه مورچه‌ها است؛ زیرا آن‌ها فاقد انگیزه برای حفاظت از آن تپه هستند.


پاسخهای برزین به وجود فرازمینی ها

پس آیا منظور برزین این است که ما همان مورچه‌ها هستیم و دلیل اینکه هنوز نشانه‌ای از تمدن‌ها‌ی فرا‌زمینی ندیده‌ایم، این است که هنوز تمدنمان را موجودات برتر و تصورناپذیر حیات ویران‌ نکرده‌اند؟ خیر، ما آن مورچه‌ها نیستیم و دلیل ندیدن تمدن دیگر نیز این فرضیه نیست؛ بلکه ما خودمان کسانی هستیم که جهان‌ها‌یی را نابود کرده‌ایم که تمام این مدت به‌دنبال آن‌ها بوده ایم.

برزین نوشت:

در‌نظرگرفتن فرضیه‌ی مذکور کار درستی است؛ اما معنی آن چیست؟ آینده‌ی ما چه می‌شود؟ تنها راهی که برای توضیح این مسئله داریم، اصل آنتروپیک (اصل انسان‌نگر)است. ما اولین کسانی هستیم که به پهنه‌ی میان‌ستاره‌ای پا گذاشته‌ایم و به‌نظر می‌رسد آخرین کسانی هستیم که آن را ترک می‌کنیم.

دوباره تأکید می‌کنیم نیازی نیست چنین ظرفیت تخریبی را به‌طورکامل و با جزئیات بشناسیم؛ بلکه می‌توانیم آن را به‌صورت سیستمی در‌ نظر بگیریم که هیچ‌گونه محدودیتی ندارد و کنترل آن از عهده‌ی هرکسی خارج است.

مثالی که برزین برای روشن‌شدن بهتر این موضوع بیان می‌کند، مثال نظام سرمایه‌داری بازار آزاد است است و دیگری می‌تواند خطرهای مربوط‌ به هوش مصنوعی افسار‌گسیخته‌ای باشد که از کنترل خارج شده است.

برزین نوشت:

هوش مصنوعی بد‌ذات می‌تواند گروه بزرگی از کهکشان‌ها را با کپی‌ها‌یی از خودش پر‌ کند و هر منظومه‌ی خورشیدی را به ابر‌کامپیوتر تبدیل‌ کند و فایده‌ای هم ندارد که بپرسیم چرا این کار را می‌کند. تنها مسئله‌ مهم این است که می‌تواند این کار را انجام‌ دهد.

دیدگاه وحشتناک پارادوکس فرمی

این دیدگاه وحشتناکی از پارادوکس فرمی بحساب می آید و در‌اصل ممکن است ما برندگان مسابقه‌ی مرگ‌باری باشیم که حتی خودمان هم نمی‌دانستیم در آن شرکت‌ کرده‌ایم و طبق گفته‌ی اندرو مسترسون در کازموس، ما خودمان بر‌طرف‌کننده‌ی پارادوکس هستیم. حتی خود برزین اعتراف‌ کرد آرزو می‌کند دیدگاهش درباره‌ی این پارادوکس اشتباه باشد؛ ولی از هیچ بهتر است و اینکه سایر دانشمندان بسیار خوش‌بین هستند که روزی در‌باره‌ی وجود فرا‌زمینی پیشرفته خبر‌ها‌یی بشنویم.

باوجوداین، دیدگاه‌ها‌ی این فیزیک‌دان جدید‌ترین ادعا‌ها‌ی علمی بر این قضیه است که چرا وقتی به آسمان و ستاره‌ها نگاه می‌کنیم، خودمان را در فضا و زمان تنها می‌بینیم. آرزو‌یمان این است که این درست نباشد و در فضا و زمان تنها نباشیم.

منبع
زومیت
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن